Đăng bởi: J.B Nguyễn Hữu Vinh | 28/09/2008

NHỚ NGUYỄN TRÃI: ĐEM ĐẠI NGHĨA ĐỂ THẮNG HUNG TÀN

Gần sáu trăm trước, Nguyễn Trãi – người anh hùng dân tộc đã đúc kết những kinh nghiệm xương máu của dân tộc trong việc giữ nước qua áng văn bất hủ “Đại cáo bình Ngô”.

Đọc lại những áng văn xưa, ta hiểu vì sao nước Nam ngàn đời vẫn vững bền qua nhiều triều đại phong kiến, dù những triều đại đó đã được chế độ mới cho là phong kiến thối nát.

Sinh thời của Nguyễn Trãi, là những năm tháng mà quan quân triều đình và hoàn cảnh đất nước được mô tả:

Nhân họ Hồ chính sự phiền hà
Để trong nước lòng dân oán hận
Quân cuồng Minh thưà cơ gây loạn
Bọn gian tà còn bán nước cầu vinh

Và đối với nhân dân thì:

Nướng dân đen trên ngọn lửa hung tàn
Vùi con đỏ xuống dưới hầm tai vạ
Dối trời lừa dân đủ muôn ngàn kế
Gây thù kết oán trải mấy mươi năm
Bại nhân nghĩa nát cả đất trờị
Nặng thuế khóa sạch không đầm núi.

Trong hoàn cảnh đất nước như vậy, Nguyễn Trãi đã cùng Lê Lợi dấy nghĩa Lam Sơn. Sự nghiệp lớn thành công, quét sạch bóng quân thù ra khỏi bờ cõi, để dựng nên một cơ đồ đất nước:

Xã tắc từ đây vững bền
Giang sơn từ đây đổi mới
Càn khôn bĩ rồi lại thái
Nhật nguyệt hối rồi lại minh

Đã bao đời trải qua, những áng thơ văn kia chưa bao giờ lạc hậu, chưa bao giờ thấy giảm giá trị trong cuộc sống người Việt. Trái lại, càng ngày chúng ta càng thấy tỏa sáng những tư tưởng và đạo đức cầm quân, giữ nước của người xưa.

Đã bao đời nay, cũng như hàng triệu con tim Việt Nam khác, đọc những dòng thơ này tôi cứ nghĩ về đạo làm người, những tư chất cần có của những người lãnh trách nhiệm trước dân tộc trong việc kinh bang tế thế.

Đọc lại những áng văn đó, người ta mới thấy đạo đức của những người làm quan nước Việt người xưa đã nhìn thấu tận căn việc cần thiết phải làm gì để giữ kế “sâu rễ bền gốc”. Họ biết cần làm gì khi đất nước lâm nguy, khi giặc phương bắc đang lăm le bờ cõi cũng như làm gì để đất nước an bình thịnh trị.

Dù lúc đó, kẻ thù của dân tộc vẫn:

Giữ ý kiến một người,
Gieo vạ cho bao nhiêu kẻ khác,
Tham công danh một lúc,
Để cười cho tất cả thế gian

Trong cả cuộc chiến giữ nước đó, toát lên tinh thần tư tưởng:

Đem đại nghĩa để thắng hung tàn,
Lấy chí nhân để thay cường bạọ

“Đem đại nghĩa để thắng hung tàn, lấy chí nhân để thay cường bạo” cách làm đó có vẻ ngược đời, có vẻ khó chấp nhận nhất là khi chủ nghĩa Mác – Lê nin ở đó C.Mác đã chỉ rõ: “Lực lượng vật chất chỉ có thể bị đánh đổ bằng lực lượng vật chất”.

Thực tế, đất nước Việt ngàn đời nay vẫn luôn là một nước nhỏ bên cạnh người khổng lồ Trung Hoa. Nhưng lịch sử đất nước cũng đã viết nên những trang vàng chiến công hiển hách chói lọi qua những chặng dài của các cuộc chiến tranh giữ nước. Dù có thể vẫn phải cống nạp nhiều phẩm vật hàng năm cho thiên triều phương bắc, nhưng chưa bao giờ đất nước này chịu nhục nhã khi để một tấc đất giang sơn trong tay quân thù. Như vậy, nếu so sánh lực lượng vật chất thì chẳng bao giờ đất nước này có thể đứng song song tồn tại với anh bạn láng giềng phương bắc nhiều dã tâm xâm lược.

Nhưng thực tế thì khác. Những thế lực thù địch phương Bắc đã phải tim đập, chân run khi nghĩ đến những trận Bạch đằng, trận Chi lăng. Đó là những chiến công xưa kia.

Còn ngày nay trên thế giới, nhiều đất nước chỉ mấy trăm nghìn dân, chỉ một vài quần đảo nhỏ, vẫn có thể hiên ngang tồn tại và phát triển trên thế giới sánh vai với các cường quốc năm châu bên cạnh những đất nước khổng lồ về mọi tiềm lực. Vấn đề là ở chỗ, đất nước đó đang được hướng dẫn, lãnh đạo bởi những người theo đường lối nào? Có phát huy được sức mạnh đoàn kết toàn đất nước hay không. Nhất là khi nhân loại đã bước vào thế kỷ XXI, thế kỷ toàn cầu hóa.

Đất nước ta có thể tạo thế đứng vững chắc và hiên ngang không? Điều đó hoàn toàn phụ thuộc vào người Việt, vào những nhà lãnh đạo đất nước có tạo được những điều như trên tờ Tạp chí Cộng sản đã viết: “Lịch sử Việt Nam đã chứng mi
nh rằng: một dân tộc tuy không lớn, đất không rộng, người không đông, trình độ phát triển xã hội không cao… vẫn có thể đánh bại những đế quốc lớn nhất, hùng mạnh nhất qua các thời đại. Đó là nhờ nhân dân ta có lòng yêu nước nồng nàn, tinh thần đoàn kết, cần cù lao động, sáng tạo, thông minh, anh dũng; với đường lối đấu tranh đúng đắn, trong đó biết lấy dân làm gốc, tự lực tự cường, biết kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại”

Cho đến nay, những điều lý luận trên có còn đúng không? Những vụ việc gần đây như Tòa Khâm sứ, Thái Hà với muôn ngàn cách thức nhà nước đã đem ra áp dụng, có theo đúng đường lối đoàn kết dân tộc hay không?

Với lối truyền thông bôi xấu, mạ lỵ cả cộng đồng tôn giáo bằng việc vu cáo và chà đạp chính người đứng đầu giáo hội, họ đã định làm gì nếu không nói là kích động một sự hằn thù, phân biệt và chia rẽ cộng đồng dân tộc, làm mất đi sự đoàn kết cần có để phát huy sức mạnh đất nước nhất là những lúc này.

Với cách giải quyết những vấn đề người giáo dân nêu lên và yêu cầu công lý, sự thật cùng với con đường đối thoại đã bị cắt ngang, đã bị chặn đứng bằng những phương cách khó có thể yên lòng dân. Bằng những điều mà chắc chắn lòng người khó thuận khi sự thật được sáng tỏ, đó có phải là cách để thực hiện kế “sâu rễ bền gốc”?

Qua những cuộc cầu nguyện cho hòa bình và công lý của giáo dân ở các vụ việc Thái Hà và Tòa Khâm sứ, giáo dân đã và đang có niềm tin vững chắc vào Thiên Chúa, vào công lý và hòa bình. Trước bạo lực và nhiều mưu chước khác nhau, họ vẫn ôn tồn và tha thứ, họ vẫn chịu đựng và chấp nhận, thiết nghĩ họ đang là những người thực hiện chân lý mà dân tộc ta đã đúc kết: “Đem đại nghĩa để thắng hung tàn, lấy chí nhân mà thay cường bạo”.

Đọc bài “Bình Ngô đại cáo” nhớ tinh thần và tấm lòng Ức Trai Nguyễn Trãi, giá như những bài học của Người vẫn còn được đem ra suy ngẫm cho những việc ngày hôm nay, để dân tộc này, đất nước này được an bình thịnh trị:

Ngàn năm vết nhục nhã sạch làu
Muôn thuở nền thái bình vững chắc

Dù bất cứ hoàn cảnh nào, việc đẩy cả dân tộc vào chỗ suy yếu bằng con đường chia rẽ, xung đột, nhất là xung đột tôn giáo là điều không thể chấp nhận được, dù việc đó do bất cứ ai gây ra. Điều đó gây hậu họa hết sức lớn lao cho đất nước đang cần sức mạnh để vượt qua khó khăn trên con đường phát triển.

Hà Nội, ngày 28 tháng 9 năm 2008

· J.B Nguyễn Hữu Vinh

IMG_0070 by you.


Responses

  1. SUY NGHĨ VỀ ĐỨC MẸ SẦU BI ĐỒNG ĐINH

    Thấm thoắt một năm đã trôi qua, từ ngày 15/09/2007, ngày Đức cha Giuse Nguyễn Chí Linh, giám mục giáo phận Thanh Hoá, giám quản giáo phận Phát Diệm, chủ sá»± thánh lễ đồng tế với linh mục đoàn Phát Diệm tại núi Gò trên sông Hoàng Long thuộc xã Thượng Hoà, Nho Quan, Ninh Bình, hôm nay tôi mới có dịp trở lại viếng tượng Đức Mẹ Sầu Bi tại giáo xứ Đồng Đinh.

    Vẫn là ngày lễ Đức Mẹ Sầu Bi, vẫn khung cảnh quen thuộc của sông Hoàng Long uốn khúc giữa một vùng phong cảnh “SÆ¡n thuá»· hữu tình”, vẫn những giáo dân chân chất, bình dị, tận tình mến Đức Mẹ; nhÆ°ng hôm nay, bầu khí trở nên êm đềm, thân ái hÆ¡n và nhất là một tình yêu thÆ°Æ¡ng thay thế cho đau thÆ°Æ¡ng, toả ra từ bóng Đức Mẹ Sầu Bi trên núi Gò làm sống động cả một khúc sông rộng.

    Chúng tôi lên một thuyền lớn có mặt phẳng nhÆ° boong tầu để từ bến Nhà thờ xứ Đồng Đinh đi dọc sông khoảng 800m tới núi Gò, định vị giữa sông Hoàng Long. Gọi là núi nhÆ°ng vẫn là gò, vì thá»±c chất là gò đá nổi lên trên mặt nước. Gò có từ xa xÆ°a không mấy ai biết rõ xuất xứ, nhÆ°ng từ khi cây Thánh giá bằng gỗ được cắm nÆ¡i đây, thì núi Gò đã trở nên linh thiêng đối với người dân địa phÆ°Æ¡ng nói chung và đối với người Công giáo cả vùng nói riêng.

    Năm ấy, cả vùng bị dịch tễ hoành hành, có làng chết trắng cả làng, làn tá»­ khí tiến dần đến sát Đồng Đinh, cả làng bên đã là nạn nhân của bệnh dịch. Người Công giáo Đồng Đinh nhớ lời Chúa dạy: “Những ai gồng gánh nặng nề, hãy đến với Ta, Ta sẽ nâng đỡ bổ sức cho các ngÆ°Æ¡i” (Mt 11,28) họ đã tín thác đặt “Thánh giá là mầu nhiệm của lòng thÆ°Æ¡ng xót Chúa” (kinh kính Thánh giá) trên núi Gò này, và quả nhiên, bệnh dịch đã không sát hại bất cứ ai trong giáo họ ven sông Đồng Đinh thuở ấy, sá»± kiện ấy xảy ra trước năm 1945, đến năm 1957, Thánh giá gỗ được thay bằng xi-măng, và ngày 15/09/2007 Đức Cha Giuse Nguyễn Chí Linh, đã về dâng Thánh lễ dưới chân cây Thánh giá nhân ká»· niệm 50 năm ngày dá»±ng cây Thánh giá kiên cố tại đây.

    Nói nhân ká»· niệm là vì ngày ấy còn là thánh lễ tạ Æ¡n tượng Đức Mẹ Sầu Bi được tái tạo sau vụ đau thÆ°Æ¡ng bị kẻ xấu đập phá ngày 29/01/2007. Chín tháng trôi qua với bao sá»± kiện, bao quan điểm chồng chéo nhau, nhÆ°ng cuối cùng đau thÆ°Æ¡ng đã hoàn tất trong yêu thÆ°Æ¡ng. Lần đầu tiên, trong thánh lễ tạ Æ¡n ngày 15/09/2007, Đức cha Giuse Nguyễn Chí Linh gọi Đức Mẹ Pièta tại Đồng Đinh là Đức Mẹ từ bi.

    Từ bi vì ngay hồi tượng Đức Mẹ Sầu Bi bị đập nát đầu và hai tay, (Chúa Giêsu cÅ©ng bị đập nát đầu và hai chân), thì có người đã thốt lên trong đau đớn rằng: “ Xin Đức Mẹ ra tay phạt chết hết quân chúng nó đi, vì chúng đã đập phá Mẹ nhÆ° vậy !” Đức Mẹ đã không làm nhÆ° thế, nhÆ°ng hoán cải chính những người đập tượng, đến nỗi người nhà xin đến “cúng” Đức Mẹ để tạ tội, giáo dân không cho thì họ “cúng” trộm ban đêm. Chính đương sá»± thì hối lỗi và mong có ngày lễ tạ Æ¡n phục chế pho tượng để chính đương sá»± đi dá»± lễ tạ tội.

    Từ bi vì thái độ của chính quyền địa phÆ°Æ¡ng từ ban đầu kiên quyết đưa tượng Đức Mẹ Sầu bi khỏi núi Gò, đến sau nhượng bộ cho tá»± chọn muốn đặt tại sườn đồi ven sông hay tại núi Gò, lại có những nhân viên an ninh đích thân đến cÆ¡ sở đắp tượng để động viên thợ tới sá»­a tượng Đức Mẹ càng sớm càng tốt.

    Từ bi vì chÆ°a bao giờ Đồng Đinh có một khung cảnh nhÆ° trong ngày lễ tạ Æ¡n 15/09/2007, ngày Đức cha Giuse Nguyễn Chí Linh về chủ sá»± Thánh lễ đồng tế cùng với 50 Linh mục và khoảng ba ngàn giáo dân, tất cả đều diễn ra trên triền sông, trước tượng Đức Mẹ Sầu Bi đặt tại chân núi Gò. Nỗi đau biến mất nhường cho niềm vui tràn đầy.

    Và hôm nay, dường nhÆ° cÅ©ng vẫn ba ngàn giáo dân năm ngoái quy tụ về. Họ trở về từ các triền sông, đủ mọi loại thuyền to, nhỏ. Đặc biệt là 14 thuyền độc mộc đặt dọc hai bên bờ sông, trên mỗi thuyền đặt một cây Thánh giá, định vị theo khoảng cách dọc khúc sông Hoàng Long từ Nhà thờ Giáo xứ Đồng Đinh tới núi Gò, trở thành 14 chặng đường Thánh giá; vừa sáng tạo, vừa chân chất, đáng yêu. Giữa dòng sông luôn có những thuyền dài hình thức nhÆ° bÆ¡i trải, nhÆ°ng trên thuyền là những thanh niên tình nguyện sẵn sàng ứng cứu các tình huống bất trắc trên sông.

    Cầu phao nổi bác ngang sông mọi ngày, hôm nay cÅ©ng được trÆ°ng dụng để làm cầu danh dá»± rước đoàn chủ tế từ thuyền lớn tiến lên lễ đài.

    Vì chuẩn bị cho cuộc họp thường niên 2008 của HĐGMVN, trong cÆ°Æ¡ng vị phó chủ tịch HĐGMVN trách nhiệm nặng nề, Đức cha Giám quản Giuse Nguyễn Chí Linh không về chủ sá»± thánh lễ được, nhÆ°ng ai cÅ©ng vẫn coi đây là cuộc “duyên kỳ ngộ” vì lời Đức cha hứa chào từ năm ngoái: “Hẹn gặp lại vào lễ Đức Mẹ Sầu Bi sang năm”.

    Khoảng 30 Linh mục tiến lên lễ đài trong tiếng kèn đồng âm vang suốt dọc sông, trong tiếng hát nhập lễ của ca đoàn và cộng đoàn Dân Chúa. Suốt 90 phút dưới trời nắng oi ả của “Nắng tháng tám, nắng rám trái bưởi” họ đã sốt sắng hiệp dâng thánh lễ trong niềm vui và Æ¡n thánh. Ít ai mường tượng cảnh ba ngàn người lại có thể chen vai, sát cánh trên dòng sông Hoàng Long. Hình ảnh hiệp lễ trên sông cÅ©ng thật đặc biệt, những chiếc thuyền nan nhẹ nhàng đưa từng cha, len lỏi giữa các thuyền lớn cho cộng đoàn rước lễ. Sau Thánh lễ mọi người hướng về tượng Mẹ cùng hát bài hát ”Xin vâng” rất ý nghÄ©a và đầm ấm.

    Quang cảnh thuyền về xem ra còn náo nhiệt hÆ¡n cả thuyền đến, vì đồng loạt toả đi từ núi Gò, nÆ¡i đặt tượng Mẹ. Anh em Linh mục chúng tôi bình luận với nhau: Nếu không có sá»± kiện đau thÆ°Æ¡ng đầu năm 2007 thì làm sao có khung cảnh hôm nay? Đức Mẹ Sầu Bi vẫn thắng!

    Mẹ thắng bằng tình yêu thÆ°Æ¡ng, sau chiến thắng, không có xác ngổn ngang trên bãi chiến trường, chỉ có ba ngàn người chen vai trên dòng sông Hoàng Long thanh bình, êm ả.

    Mẹ thắng bằng lời kinh, tiếng hát, thánh lễ để tràn Æ¡n Chúa xuống cho cả vùng, không phải là say men chiến thắng trước nỗi đau đớn của kẻ chiến bại.

    Mẹ thắng để quy tụ con cái xa gần về trung tâm hành hÆ°Æ¡ng, đón nhận tình mẫu tá»­, tình huynh đệ, để “Đúc gÆ°Æ¡m đao thành cuốc, thành cày; rèn giáo mác nên liềm, nên hái” (Is 2,4). Không phải là chiến lợi phẩm, hưởng thụ trên nước mắt người khác.

    Mẹ thắng để bảo đảm một sá»± linh thiêng, cho con người thời nay biết tôn trọng giá trị của nhân phẩm và lÆ°Æ¡ng tâm, của đạo lý làm người.

    Mẹ thắng để biến sá»± dữ ra sá»± lành, điều mà con người không thể làm được !

    Trên đường xuôi dòng trở về, tôi bỗng gợn lên canh cánh một nỗi buồn. Nỗi buồn tăng lên từng ngày. Đã chục ngày trôi qua, nỗi buồn thành nỗi đau u uất: Người ta vẫn còn vẩy mắm, trát dầu lên tượng Mẹ rồi đưa tượng Mẹ khỏi khu đất Nhà thờ Thái Hà, cả tượng Mẹ Sầu Bi, Thánh giá ở Toà Khâm sứ cÅ©ng bị đặt vào ba hòm tôn đưa lên ô-tô chở đi đâu mất. Bài phát biểu của Đức tổng Giuse Ngô Quang Kiệt cÅ©ng bị cắt xén, biến ngài thành nạn nhân của chiến dịch lăng nhục.

    Mẹ Sầu Bi vẫn mãi luôn phải sầu bi, nhÆ°ng khi đã gánh hết những sầu bi cho con cái, Mẹ lại sẽ biến sá»± dữ thành sá»± lành, Mẹ Từ Bi vẫn tiềm ẩn trong Mẹ Sầu Bi cho tới ngày Mẹ chiến thắng.

    Lạy Mẹ Sầu Bi, con tin tưởng vào ngày chiến thắng của Mẹ.

    Chiều nay tang tóc u mờ
    Can-vê tin Mẹ gÆ°Æ¡m vừa đâm thâu.
    Đồi cao Thập giá cắm sâu
    Giêsu – Con Mẹ gục đầu tắt hÆ¡i.

    * *

    Bóng ai in giữa khung trời
    Dưới chân Thánh giá treo người con yêu.
    Tiếng ai nấc nghẹn bóng chiều,
    Lệ nhoà theo cảnh tiêu điều hoàng hôn.
    Vâng, từ chính cảnh u buồn
    Con nhìn thấy Mẹ ngàn muôn dịu dàng,
    Ánh lên muôn vẻ Thiên đàng
    Toả ra muôn vẻ hiên ngang tuyệt vời!

    * * *

    Chiều nay nối đất với trời
    Sầu Bi, Thánh giá, sáng ngời tình thÆ°Æ¡ng
    Lời cầu con quyện trầm hương
    Dâng lên kính Mẹ lưỡi gÆ°Æ¡m xé lòng./.
    LM. Phêrô Hồng Phúc


Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

Chuyên mục

%d người thích bài này: